Zanim wprowadzono zakaz handlu, niedzielna wyprawa do galerii handlowej byla dla wielu polskich rodzin stałym rytuałem. Jak wyglada to teraz? Dane z badan i analiz geolokalizacyjnych pokazuja interesujace zmiany.
Pierwsza niehandlowa niedziela - co robili Polacy?
Analiza danych geolokalizacyjnych z 11 marca 2018 roku - pierwszej niehandlowej niedzieli - dostarczyla cennych informacji o tym, jak Polacy spedzili ten dzien.
Zrodlo: Analiza danych geolokalizacyjnych, Instytut Badan Pollster, marzec 2018
Boom turystyki krajowej
Ministerstwo Przedsiebiorczosci i Technologii odnotowalo znaczacy wzrost turystyki krajowej w pierwszym polroczu 2018 roku - zaraz po wprowadzeniu zakazu handlu.
Wazne zastrzezenie: Byl to okres ogolnego boomu turystycznego w Polsce, wiec nie cala zasluge mozna przypisac zakazowi handlu. Niemniej wolne niedziele ulatwily czesci rodzin planowanie weekendowych wyjazdow.
Zmiana rytualow weekendowych
Przed 2018 rokiem niedzielne wyjscie do centrum handlowego stalo sie dla czesci Polakow rytuałem towarzyskim - zwlaszcza w malych miastach, gdzie galeria bywala glowna atrakcja.
"Dla mieszkancow malych miejscowosci wyprawa na zakupy byla tez forma rozrywki i sposobem na wyjscie do ludzi. Teraz musieli poszukac innych form aktywnosci."
— Raport Instytutu Obywatelskiego, 2019Weekendy Polakow zaczely wygladac inaczej:
- Wiecej aktywnosci outdoorowych - spacery, wycieczki rowerowe, wyjazdy za miasto
- Wizyty u rodziny - niedzielne obiady u dziadkow, spotkania rodzinne
- Uczestnictwo w wydarzeniach - koncerty, festyny, imprezy lokalne
- Czas na hobby - ogrodnictwo, sport, majsterkowanie
- Praktyki religijne - wiecej czasu na uczestnictwo w mszach
Czas dla rodziny - kluczowa zmiana
Z ankiet CBOS wynika, ze po wprowadzeniu zakazu znaczaco wzrosl odsetek osob deklarujacych, iz niedziele poswiecaja rodzinie, spacerom i odpoczynkowi.
Szczegolnie dla rodzin, w ktorych wczesniej jedno lub oboje rodzicow pracowalo w handlu, zmiana byla znaczaca - wreszcie mogli wszyscy razem miec wolny dzien.
"Wolna niedziela to dla mnie mozliwosc odrobienia obowiazkow domowych, pobycia z dziecmi, wspolnego niedzielnego obiadu, ktorego wczesniej czesto brakowalo."
— Wypowiedz pracownicy handlu, badanie jakosciowe NSZZ SolidarnoscParki, place zabaw, skwery
Obserwacje z pierwszych miesiecy obowiazywania zakazu potwierdzily, ze parki, place zabaw i miejskie skwery w niedzielne popoludnia staly sie pelne rodzin z dziecmi. To znacznie wiecej niz typowo notowano w handlowe niedziele.
Mozna wiec uznac, ze jeden z celow spolecznych ustawy - umozliwienie pracownikom i ich rodzinom wspolnego odpoczynku - zostal osiagniety w odniesieniu do sporej grupy spoleczenstwa.
Jednak nie wszyscy sa zadowoleni
Dla czesci spoleczenstwa zakaz oznaczal utrate pewnego stylu spedzania czasu. Mieszkancy malych miejscowosci w badaniach wskazywali, ze brakuje im miejsca, gdzie mogli spedzac wolny czas w niedziele.
- 64% mieszkancow duzych miast jest przeciwnych zakazowi
- Mlodsze pokolenia czuja sie "pouczane" jak spedzac wolny czas
- 83% badanych uwaza, ze powinna byc mozliwosc wyboru
Zrodla: Ministerstwo Przedsiebiorczosci i Technologii (raport 2019), Instytut Obywatelski, CBOS, NSZZ Solidarnosc, Havas Media, Instytut Badan Pollster