Zakaz handlu w niedziele to jedna z najbardziej kontrowersyjnych ustaw ostatnich lat w Polsce. Oto jak przebiegała droga od pierwszych pomysłów do obecnego stanu prawnego.
2014
Pierwsze propozycje
NSZZ "Solidarność" rozpoczyna zbieranie podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele. Związkowcy argumentują, że pracownicy handlu zasługują na wolne niedziele z rodziną.
2016
Projekt trafia do Sejmu
Po zebraniu ponad 500 tysięcy podpisów, projekt obywatelski zostaje złożony w Sejmie. Rozpoczynają się prace legislacyjne i burzliwe debaty publiczne.
2017
Protesty branży handlowej
Sieci handlowe, właściciele sklepów i część ekonomistów protestują przeciwko ustawie. Argumentują spadkiem obrotów, utratą miejsc pracy i ograniczeniem wolności gospodarczej.
Styczeń 2018
Uchwalenie ustawy
10 stycznia 2018 roku Sejm uchwala Ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Prezydent Andrzej Duda podpisuje ją 30 stycznia.
Marzec 2018
Zakaz wchodzi w życie
1 marca 2018 roku ustawa zaczyna obowiązywać. W pierwszym roku zakaz obejmuje 2 niedziele w miesiącu, z licznymi wyjątkami.
2019
Zaostrzenie przepisów
Od stycznia 2019 zakaz obejmuje już 3 niedziele w miesiącu. Pozostaje jedna niedziela handlowa miesięcznie.
2020
Pełny zakaz
Od stycznia 2020 roku wprowadzono docelowy model: tylko 7 niedziel handlowych w roku. Pandemia COVID-19 dodatkowo komplikuje sytuację w handlu.
2021
Nowelizacja - 8 niedziel
Dodano ósmą niedzielę handlową - ostatnią niedzielę stycznia. Uszczelniono też przepisy dotyczące placówek pocztowych wykorzystywanych do omijania zakazu.
2024-2026
Obecny stan
Obowiązuje 8 niedziel handlowych rocznie. Trwają dyskusje o liberalizacji przepisów, ale na razie ustawa pozostaje bez większych zmian.
Zakaz w liczbach
8
Niedziel handlowych rocznie
Kontrowersje i skutki
Zakaz handlu w niedziele budzi emocje do dziś. Zwolennicy wskazują na poprawę jakości życia pracowników handlu i więcej czasu dla rodzin. Przeciwnicy mówią o stratach dla gospodarki, rozwoju e-commerce kosztem tradycyjnych sklepów i ograniczeniu swobody konsumentów.
Badania pokazują mieszane skutki: część klientów przeniosła zakupy na soboty lub do internetu, a małe sklepy rodzinne (objęte wyjątkiem) zyskały na popularności.
Co dalej?
Regularnie pojawiają się propozycje zmian - od całkowitego zniesienia zakazu po jego dalsze zaostrzenie. Na razie jednak ustawa obowiązuje w formie z 2021 roku, gwarantując 8 niedziel handlowych rocznie.